4 triệu chứng cảnh báo sớm ung thư đại tràng ở người trẻ
Ung thư đại trực tràng từ lâu vốn được coi là bệnh lý của người lớn tuổi. Tuy nhiên, tỷ lệ mắc bệnh ở giới trẻ đang có xu hướng gia tăng đáng quan ngại. Theo dự báo của các chuyên gia, đến năm 2030, khoảng 15% tổng số ca ung thư đại trực tràng sẽ rơi vào nhóm dưới 50 tuổi. Mặc dù vậy, tin vui là nếu được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sót sau 5 năm ở người dưới 65 tuổi đạt tới 94%. Do đó, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo là chìa khóa vàng để bảo vệ sức khỏe.

1. 4 “Dấu hiệu cảnh báo đỏ” xuất hiện từ rất sớm
Một nghiên cứu năm 2023 từ Trường Y Đại học Washington (Mỹ) trên hơn 5.000 bệnh nhân ung thư đại trực tràng khởi phát sớm (dưới 50 tuổi) đã chỉ ra rằng: Các triệu chứng cảnh báo có thể xuất hiện từ 3 tháng đến 2 năm trước khi bệnh được chẩn đoán chính thức.
Hãy đến cơ sở y tế kiểm tra ngay nếu bạn gặp phải 4 dấu hiệu sau:
– Đau bụng: Các cơn đau co thắt, âm ỉ hoặc khó chịu vùng bụng kéo dài không rõ nguyên nhân.
– Chảy máu trực tràng: Đi ngoài ra máu tươi hoặc phân có lẫn máu/màu đen.
– Tiêu chảy kéo dài: Thay đổi thói quen đại tiện, tiêu chảy không ngắt quãng dù đã điều chỉnh chế độ ăn.
– Thiếu máu do thiếu sắt: Cơ thể mệt mỏi, xanh xao, hoa mắt chóng mặt do mất máu rỉ rả qua đường tiêu hóa mà mắt thường khó nhận biết.
Cảnh báo về mức độ nguy cơ:
Nghiên cứu cho thấy, số lượng triệu chứng gặp phải tỷ lệ thuận với nguy cơ mắc bệnh:
– Có 1 triệu chứng: Nguy cơ tăng gần 2 lần.
– Có 2 triệu chứng: Nguy cơ tăng 3,5 lần.
– Có từ 3 triệu chứng trở lên: Nguy cơ tăng tới hơn 6,5 lần.
2. Vì sao triệu chứng ung thư đại trực tràng dễ bị bỏ qua?
Lưu ý rằng các triệu chứng ban đầu của ung thư đại trực tràng không mang tính đặc hiệu. Chúng rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý đường tiêu hóa lành tính hoặc phổ biến khác như:
– Bệnh trĩ (gây chảy máu)
– Viêm loét đại tràng, bệnh Crohn
– Ngộ độc thực phẩm hoặc viêm dạ dày ruột do virus
Chính sự nhầm lẫn này khiến nhiều người trẻ chủ quan, tự mua thuốc điều trị tại nhà thay vì đi thăm khám, dẫn đến việc chẩn đoán muộn. Vậy nên dù triệu chứng có thể chỉ là do bệnh trĩ hay viêm ruột thông thường, bạn vẫn cần được bác sĩ thăm khám để chẩn đoán chính xác. Ngay cả các bệnh lý lành tính cũng cần điều trị đúng cách để tránh biến chứng. Đừng tự ý đoán bệnh hoặc tự mua thuốc điều trị khi chưa có kết luận của y khoa.
3. Nguyên nhân mắc bệnh ở người trẻ
Sự gia tăng ung thư đại trực tràng ở người trẻ tuổi đến từ sự kết hợp của nhiều yếu tố:
– Di truyền và tiền sử gia đình: Gia đình có người từng mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng.
– Lối sống kém lành mạnh: Chế độ ăn ít xơ, nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn, lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, thừa cân, béo phì và thói quen thụ động, ít vận động thể chất.
– Yếu tố môi trường & Vi sinh vật đường ruột: Sự mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột do chế độ ăn hiện đại hoặc sử dụng kháng sinh không hợp lý cũng đang được nghiên cứu như một yếu tố nguy cơ tiềm ẩn.
4. Khuyến Cáo Tầm Soát Ung Thư Đại Trực Tràng
Tầm soát định kỳ là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện và loại bỏ các polyp tiền ung thư trước khi chúng tiến triển thành ung thư thật sự.
Độ tuổi tầm soát theo khuyến nghị:
– Từ 45 đến 75 tuổi: Tất cả người trưởng thành nên thực hiện tầm soát ung thư đại trực tràng định kỳ.
– Từ 76 đến 85 tuổi: Việc tầm soát nên dựa trên sự tư vấn cụ thể của bác sĩ tùy thuộc vào sức khỏe tổng thể.
Đối tượng cần tầm soát sớm hơn (dưới 45 tuổi): Bạn nên chủ động đi kiểm tra sớm hơn cột mốc 45 tuổi nếu rơi vào các trường hợp:
– Xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong 4 “dấu hiệu cảnh báo đỏ” kéo dài quá 2 tuần.
– Có tiền sử gia đình (bố mẹ, anh chị em) mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng.
– Bản thân có tiền sử mắc các bệnh viêm ruột mạn tính (Viêm loét đại tràng, bệnh Crohn).
Các phương pháp tầm soát phổ biến:
– Nội soi đại tràng: Là phương pháp chính xác nhất, giúp bác sĩ quan sát toàn bộ niêm mạc đại trực tràng, đồng thời có thể sinh thiết hoặc cắt bỏ ngay các polyp tiền ung thư trong quá trình nội soi.
– Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (FIT/gFOBT): Phương pháp đơn giản, không xâm lấn, giúp phát hiện lượng máu nhỏ rỉ rả trong phân.
– Xét nghiệm DNA trong phân: Tìm kiếm các dấu vết di truyền của tế bào ung thư hoặc polyp trong phân.
Lời khuyên từ Nhà thuốc
Ung thư đại trực tràng hoàn toàn có thể chữa khỏi hoặc kiểm soát tốt nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu. Đừng chủ quan cho rằng mình còn trẻ. Khi xuất hiện các bất thường kéo dài về tiêu hóa, bạn nên chủ động thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa để được chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời.
BS. Đỗ Nguyệt Thanh (Thọ Xuân Đường)
