Nhiều người vẫn cho rằng ung thư chủ yếu là bệnh của người lớn tuổi. Tuy nhiên, trên thực tế, căn bệnh này vẫn có thể xuất hiện ở người trẻ, đặc biệt trong độ tuổi từ 20 – 39. Mặc dù tỷ lệ mắc thấp hơn so với nhóm người cao tuổi, ung thư ở người trẻ đang có xu hướng được quan tâm nhiều hơn do ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, khả năng lao động, sinh sản và chất lượng cuộc sống.

Ung thư ở người trẻ là gì?

Hiện nay chưa có một định nghĩa thống nhất trên toàn thế giới về ung thư ở người trẻ. Tuy nhiên, nhiều tổ chức y khoa thường sử dụng thuật ngữ này để chỉ các bệnh ung thư được chẩn đoán ở người trong độ tuổi từ 20 – 39.

Đặc điểm của nhóm bệnh này là sự pha trộn giữa các loại ung thư thường gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên và người trưởng thành lớn tuổi. Do đó, việc chẩn đoán và điều trị thường phức tạp hơn, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên khoa khác nhau.

Vì sao người trẻ vẫn có thể mắc ung thư?

Ung thư hình thành khi các tế bào trong cơ thể xuất hiện những biến đổi di truyền (đột biến) khiến chúng tăng sinh mất kiểm soát và xâm lấn các mô xung quanh.

Ở người cao tuổi, phần lớn các trường hợp ung thư liên quan đến quá trình lão hóa, các yếu tố môi trường và lối sống như hút thuốc lá, béo phì, uống rượu bia hoặc ít vận động.

Ngược lại, ở người trẻ, nhiều trường hợp ung thư có liên quan đến các bất thường di truyền, đột biến gen xuất hiện từ rất sớm hoặc các hội chứng ung thư di truyền trong gia đình. Một số bệnh ung thư ở nhóm tuổi này cũng không liên quan rõ ràng đến các yếu tố nguy cơ về lối sống như ở người lớn tuổi.

Những loại ung thư thường gặp ở người trẻ

Các loại ung thư phổ biến ở người trẻ tuổi gồm:

– Ung thư vú.

– U lympho Hodgkin và không Hodgkin.

– Ung thư hắc tố da (melanoma).

– Sarcoma xương và mô mềm.

– Ung thư cổ tử cung và một số ung thư buồng trứng.

– Ung thư tuyến giáp.

– Ung thư tinh hoàn.

– Ung thư đại trực tràng.

– U não và u tủy sống.

Tần suất mắc từng loại ung thư cũng thay đổi theo độ tuổi trong nhóm người trẻ. Ví dụ, u lympho thường gặp nhiều ở người dưới 25 tuổi, trong khi ung thư vú, ung thư cổ tử cung và ung thư đại trực tràng có xu hướng gia tăng sau 25 tuổi.

Dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Triệu chứng ung thư ở người trẻ rất đa dạng và phụ thuộc vào từng cơ quan bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, một số dấu hiệu dưới đây cần được lưu ý:

– Xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường.

– Sụt cân không rõ nguyên nhân.

– Mệt mỏi kéo dài.

– Sốt hoặc đổ mồ hôi đêm kéo dài.

– Chảy máu bất thường.

– Thay đổi thói quen đại tiện hoặc tiểu tiện.

– Đau xương kéo dài.

– Đau đầu dai dẳng, co giật hoặc rối loạn thần kinh.

– Nốt ruồi thay đổi kích thước, màu sắc hoặc hình dạng.

– Khối bất thường ở tuyến giáp hoặc tinh hoàn.

Phần lớn các triệu chứng trên có thể do nhiều bệnh lý lành tính gây ra. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, tái phát hoặc ngày càng nặng, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám và chẩn đoán sớm.

Phát hiện sớm giúp cải thiện tiên lượng

Nhiều loại ung thư ở người trẻ có tiên lượng rất tốt nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm. Chẳng hạn, ung thư tuyến giáp, ung thư tinh hoàn, u lympho Hodgkin hay ung thư hắc tố da giai đoạn đầu đều có tỷ lệ điều trị thành công cao.

Do đó, người trẻ không nên chủ quan trước các dấu hiệu bất thường của cơ thể. Việc duy trì lối sống lành mạnh, tiêm vắc xin HPV, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên và khám sức khỏe định kỳ sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Tình hình ung thư ở người trẻ tại Việt Nam

Mặc dù ung thư vẫn chủ yếu là bệnh lý của người trung niên và người cao tuổi, số trường hợp mắc ở người trẻ đang có xu hướng được ghi nhận ngày càng nhiều. Hiện nay, Việt Nam chưa có thống kê quốc gia công bố riêng tỷ lệ mắc ung thư ở nhóm tuổi 20–39, do hệ thống ghi nhận ung thư chủ yếu báo cáo số liệu theo toàn dân hoặc theo từng loại ung thư. Theo GLOBOCAN 2022 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), Việt Nam ghi nhận khoảng 180.480 ca ung thư mắc mới và 120.184 ca tử vong do ung thư trong năm 2022. Các chuyên gia cho rằng sự gia tăng của các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, béo phì, chế độ ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động, ô nhiễm môi trường, cùng với việc mở rộng tầm soát và cải thiện kỹ thuật chẩn đoán, đã góp phần làm tăng số ca ung thư được phát hiện ở người trẻ. Vì vậy, nâng cao nhận thức, xây dựng lối sống lành mạnh và chủ động khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và cải thiện hiệu quả điều trị ung thư ở nhóm dân số này.

BS. Nguyễn Thùy Ngân (Thọ Xuân Đường)